| Veel
gehoorde onjuiste uitlatingen in de discussie over zwelkleien
(zie definitie zwelklei) |
| 'Alle kleien krimpen en alle kleien zwellen' Onjuist: wanneer het porienwater uit een kleilaag verdwijnt, dan krimpt de klei, wanneer bij een zwelklei vervolgens ook het kristalwater uit de kleimineralen en dus uit de kleilaag verdwijnt wordt het volume nog eens kleiner (een zwelklei krimpt derhalve meer, dan een kleilaag zonder zwelkleimineralen), een zwelklei heeft vervolgens het vermogen weer water in zijn kristalstructuur op te nemen, en kan dus zwellen, dit in tegenstelling tot kleien die uit gewone kleimineralen bestaan, die kunnen water in hun kristal opnemen en zwellen dus niet.. |
| 'Nu ineens is er schade door zwelkleien, terwijl die
er al duizenden jaren liggen, dat kan niet'. Onjuist: de kleien waar het hier omgaat, hebben inderdaad vele honderden jaren in het Friese en Groningse gelegen zonder schade aan te richten. Dat komt omdat er totaan de zeventiger jaren nauwelijks ingrepen zijn geweest in de grondwaterpeilen. Wanneer een zwelklei nat is kan die niet krimpen en derhalve hierna niet zwellen. Nadat een grondwaterpeil in een zwelklei is verlaagd, kan het nog lang duren in ons Nederlandse klimaat voor deze zwelklei werkelijk uitdroogt. Na een grondwaterpeilverlaging (en een droge zomer) kunnen zwelkleien het kristalwater verliezen; daarna kunnen ze pas zwellen; het vereist meer onderzoek hoe lang na een grondwaterpeilverlaging het in het Nederlandse klimaat duurt voordat zwelkleien werkelijk uitdrogen. |
| 'Bewegingen door zwelkleien zijn te vergelijken met
inklinking zoals bij gewone klei of veen.' Onjuist: Omdat zwelkleien cyclisch krimpen en zwellen, een fenomeen bekend uit Groningen en Friesland, kan verzakking/bodemdaling in het veld van 1 cm wel het resultaat zijn van 4 cm daling en 3 cm stijging derhalve een beweging van 7 cm. |
| 'Ineens zijn er zwelkleien terwijl dat in Nederland
nog nooit was beschreven'. Onjuist: Groundcontrol heeft reeds vele jaren gewezen op de zwelkleien in Groningen en Friesland |
| 'De schade door zwelkleien had in Groningen en Friesland
niet kunnen worden vermeden'. Onjuist: het is al vele jaren bekend in de aardwetenschappen dat in zwelkleigebieden moet worden getracht de waterhuishouding zo constant mogelijk te houden. |
| 'Niemand had kunnen weten dat er zwelkleien in Groningen
en Friesland waren.' Onjuist: bij de eerste boring door de knipklei of knipklei en bij het zicht van de krimpscheuren en schade aan boerderijen alsmede de constatering van lokale bodemstijging, ziet een geoloog dat het onderzoek naar schade gefocussed moet worden op identificatie van zwelkleien en de eigenschappen ervan. |
| 'Zwelklei is het synoniem voor krimpklei'. Onjuist: wanneer kleien pas zijn afgezet en bedekt worden onder andere sedimenten wordt het porienwater tussen de individuele kleimineralen uitgedreven, dit heet inklinking; wanneer kleilagen worden onderworpen aan uitdroging in een droge zomer kan ook het water tussen de porien verdampen, bij zwelkleien kan ook het eigen kristalwater dan worden losgemaakt en worden verdampt of opgenomen worden door bomen. Zwelkleien kunnen nog meer krimpen dan gewone kleien (of zoals de lezer wenst krimpkleien). Daar gewone kleien geen water op kunnen nemen in hun kristalstructuur, kunnen deze niet zwellen. Dat onderscheidt zwelkleien van andere kleien en ook van kleien die louter krimpen. Zwelklei is dus geen synoniem voor krimpklei. |